Przegląd nowości w prawie pracy

Nowelizacja Kodeksu pracy ws. mobbingu z podpisem prezydenta

Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał w dniu 30 lipca 2026 r. ustawę z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Kluczowe zmiany wprowadzane przez nowelizację obejmują m.in. uproszczenie definicji mobbingu i ujednolicenie przepisów dotyczących nękania. Ocena, czy doszło do mobbingu, będzie miała charakter zindywidualizowany i uwzględniać będzie okoliczności konkretnego przypadku zarówno co do rodzaju zachowań wobec pracownika, jak i jego sytuacji. Dodatkowo ustawa zakłada podniesienie dolnej granicy zadośćuczynienia z tytułu mobbingu do wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia jej ogłoszenia. To ostatni moment na wprowadzanie zmian.

Przełomowy wyrok TSUE ws. służbowych e-maili

W dniu 16 lipca 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, który jest bardzo istotny z punktu widzenia uprawnień organów kontrolnych. W połączonych sprawach o sygnaturze C-258/23, C-259/23 i C-260/23 Trybunał analizował, czy urzędnicy zajmujący się ochroną konkurencji mają prawo przeglądać i zabezpieczać służbowe e-maile pracowników bez uprzedniej zgody wydanej bezpośrednio przez sąd. Portugalski urząd antymonopolowy, badając podejrzane zmowy cenowe i nadużycia na rynku medycznym oraz płatniczym, zajął tysiące wiadomości bez uzyskania zgody sądu. Trybunał musiał rozstrzygnąć między innymi, czy brak wcześniejszej zgody niezależnego sądu narusza unijne prawo do prywatności.

W niniejszej sprawie Trybunał orzekł, że kontrolerzy państwowi zajmujący się ochroną konkurencji mogą zabezpieczyć e-maile wymieniane między pracownikami a kierownictwem bez wcześniejszego nakazu sądowego.

Nie oznacza to jednak, że ich uprawnienia nie podlegają regulacji. Każda kontrola musi bowiem opierać się na jasnych przepisach, być proporcjonalna i skupiać się wyłącznie na danych istotnych dla sprawy. Jeżeli urzędnicy zajmą w toku kontroli wiadomości e-mail bez wcześniejszej zgody sądu, przedsiębiorca musi otrzymać pełne prawo do zaskarżenia ich działań i poddania ich ocenie sądu już po przeprowadzonej kontroli.

Z punktu widzenia polskich przedsiębiorców wyrok ten oznacza konieczność bacznego obserwowania, czy i w jakim zakresie rodzime organy, takie jak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz sądy zaczną stosować to podejście w praktyce, otwiera ono bowiem furtkę do zajmowania wrażliwych e-maili i tajemnic przedsiębiorstwa bez uprzedniej weryfikacji ze strony niezależnego sądu.

Zmiany w ustawie o PIP zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego

21 lipca 2026 r. Prezydent skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją ustawy z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Wśród zaskarżonych przepisów znajduje się ten dotyczący przyznania Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do stwierdzania, w drodze decyzji, istnienia stosunku pracy, w sytuacji, kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę. W ocenie Prezydenta taka regulacja budzi poważne wątpliwości w zakresie możliwego ograniczania prawa do pracy i swobody zawierania umów.

Kontroli poddane zostaną również przepisy wprowadzające podwyższenie wysokości kar grzywny za popełnienie wykroczeń przeciwko prawom pracownika. We wniosku Prezydenta wskazano, że wzrost limitów kar grzywny wydaje się nieproporcjonalny i zupełnie oderwany od obecnej sytuacji rynkowej, w której funkcjonują polskie przedsiębiorstwa. Maksymalny wymiar kary grzywny nie może być wszak ustalany w odosobnieniu od realiów finansowych i rzeczywistych możliwości zarobkowych Polaków. Wniosek Prezydenta stanowi tzw. kontrolę następczą. Oznacza to, że ustawa weszła w życie i zaskarżone przepisy cały czas obowiązują oraz wywołują skutki prawne, dopóki Trybunał Konstytucyjny nie wyda orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją. Czas oczekiwania na wyrok TK może wynieść od kilku miesięcy do nawet kilku lat, co oznacza, że przedsiębiorcy i organ kontrolny muszą do tego czasu stosować dotychczasowe, zaskarżone regulacje.

Czas pracy pod lupą TSUE

Czy dojazd do pracy może stanowić czas pracy? Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej analizował sprawę hiszpańskich pracowników terenowych, którzy z wyznaczonej bazy udawali się o określonej porze do pracy w rezerwatach przyrodniczych pojazdem zapewnionym przez pracodawcę. Firma wliczała do czasu pracy jedynie poranny dojazd na teren zadań, odmawiając uznania za czas pracy popołudniowego powrotu do bazy. W wyroku z dnia 9 października 2025 r., wydanym w sprawie: C-110/24, Trybunał orzekł, że jeżeli pracodawca nakazuje pracownikom wspólny dojazd do miejsca pracy firmowym autem z wyznaczonego punktu i w określonych godzinach, całą tę podróż, w obie strony, należy traktować jako czas pracy. W okresie koniecznym do przejazdu, którego najczęściej nie sposób skrócić, pracownicy nie mogą bowiem swobodnie rozporządzać swoim czasem i zajmować się własnymi sprawami, skutkiem czego pozostają oni do dyspozycji pracodawcy. Powyższy wyrok nie oznacza automatycznie, że każdy dojazd do pracy stanowi czas pracy. Przeciwnie, jeżeli pracownik dojeżdża codziennie do jednego miejsca pracy i sam decyduje, jak i czym podróżuje, taka podróż nie będzie stanowiła czasu pracy. Sytuacja wygląda inaczej w przypadku pracowników mobilnych, gdy przejazd między zmiennymi miejscami zadań na polecenie firmy jest po prostu elementem pracy. W określonych przypadkach czas takich przejazdów może zostać uznany za wykonywanie obowiązków służbowych.

Źródło: Artykuł przygotowany przez naszego partnera kooperacyjnego – kancelarię prawną sdzlegal Schindhelm

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanego tematu lub potrzebują Państwo dodatkowych informacji – zapraszamy do kontaktu:

Zadaj pytanie »

DZIAŁ DS. RELACJI Z KLIENTAMI

ELŻBIETA
NARON-GROCHALSKA
Head of Customer Relationships
Department / Senior Manager
Grupa getsix

***