Informacje gospodarcze i biznesowe – lipiec 2026
Dla firm korzystających z usług księgowych w Polsce, doradztwa podatkowego, rozliczeń VAT oraz usług kadr i płac lipiec 2026 r. był wymagającym miesiącem — zmiany objęły raportowanie schematów podatkowych, e-fakturowanie w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), mechanizm podzielonej płatności, VAT od samochodów firmowych, egzekwowanie prawa pracy oraz pierwsze wiążące obowiązki dotyczące przejrzystości sztucznej inteligencji. Niezależnie od tego, czy prowadzą Państwo polską spółkę z o.o., oddział zagranicznej firmy, czy koordynują zgodność korporacyjną i raportowanie finansowe grupy działającej w Polsce, śledzenie tych zmian ma realne znaczenie, ponieważ każda z nich wiąże się z konkretnymi terminami i rosnącymi sankcjami, które bezpośrednio przekładają się na bieżącą księgowość, obsługę płac i rozliczenia podatkowe. Poniższy przegląd porządkuje, co się wydarzyło, i — co ważniejsze — co każda zmiana oznacza w praktyce dla firm prowadzących działalność w Polsce.
W tym comiesięcznym przeglądzie biznesowym przedstawiamy najważniejsze wydarzenia minionego miesiąca, które wpływają na warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.
W tym artykule znajdziesz:
AI Act od 2 sierpnia 2026 r. – jakie obowiązki muszą wdrożyć firmy?
Od 2 sierpnia 2026 r. bezpośrednio stosowane stają się obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act — rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 — obejmujące cztery obszary: interakcję człowieka z AI, techniczne oznaczanie treści syntetycznych, systemy rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej oraz publikowanie deepfake’ów i określonych tekstów dotyczących spraw leżących w interesie publicznym. Dostawcy narzędzi generujących tekst, obraz, dźwięk lub wideo co do zasady będą musieli oznaczać wyniki w formacie możliwym do odczytu maszynowego, przy czym dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia przewidziano ograniczony okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. Firmy korzystające z takich narzędzi odpowiadają natomiast za widoczne oznaczenie publikowanych deepfake’ów oraz kwalifikujących się tekstów generowanych przez AI. Nie każda grafika czy akapit przygotowany z pomocą AI wymaga etykiety — kluczowe jest to, czy materiał może zostać błędnie uznany za autentyczny i czy informuje opinię publiczną o sprawach leżących w interesie publicznym. Dobrowolny unijny kodeks postępowania opublikowano 10 czerwca 2026 r., a 8 lipca 2026 r. Komisja Europejska uznała, że odpowiednio obejmuje on obowiązki z art. 50 ust. 2, 4 i 5 — przystąpienie do niego nie stanowi jednak ostatecznego dowodu zgodności. Na poziomie krajowym 24 lipca 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji, powołującą Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzorczy. Za naruszenie obowiązków przejrzystości grozi administracyjna kara pieniężna do 15 mln euro albo 3% całkowitego rocznego światowego obrotu — w zależności od tego, która wartość jest wyższa, z niższym pułapem dla MŚP. W praktyce oznacza to, że przed 2 sierpnia każda firma powinna zmapować, gdzie stosuje AI, ustalić, które treści wymagają ujawnienia, oraz wskazać osobę zatwierdzającą i dokumentującą tę kontrolę.
Więcej informacji w artykule: AI Act od 2 sierpnia 2026 – obowiązki firm.
Kontrola PIP w nowej rzeczywistości. Od 8 lipca zmieniły się zasady gry
Jedna z najważniejszych od lat reform prawa pracy weszła w życie 8 lipca 2026 r., zmieniając sposób funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Najwięcej uwagi poświęcono nowej kompetencji Inspekcji do kwestionowania pozornych umów cywilnoprawnych i współpracy B2B — tzw. reklasyfikacji — jednak reforma sięga znacznie dalej niż to jedno zagadnienie. Inspektorzy zyskują możliwość prowadzenia kontroli zdalnych z wykorzystaniem dokumentów elektronicznych i transmisji online, analitycznego typowania podmiotów na podstawie algorytmów i danych z innych organów oraz znacznie szerszej wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Krajową Administracją Skarbową (KAS). Na pierwszy plan wysuwają się dwa nowe instrumenty: polecenie usunięcia naruszeń, które pozwala inspektorowi zobowiązać strony do doprowadzenia stosunku prawnego do zgodności z przepisami przed wydaniem decyzji, oraz interpretacja indywidualna wydawana przez Głównego Inspektora Pracy — funkcję tę objął Janusz Krasoń. Sankcje finansowe wyraźnie wzrosły: standardowe widełki grzywien za wykroczenia przeciwko prawom pracownika rosną z 1 000–30 000 zł do 2 000–60 000 zł, a przy recydywie w ciągu dwóch lat sięgają nawet 90 000 zł. Inspektor może również zawiadomić prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 218 § 1a oraz art. 219 Kodeksu karnego, przez co rutynowa kontrola może przerodzić się w szerszy proces obejmujący rozliczenia z ZUS i fiskusem. W praktyce oznacza to, że najbezpieczniejszą strategią nie jest przygotowanie się na konkretną kontrolę, lecz utrzymywanie organizacji gotowej na nią każdego dnia, z dokumentacją odzwierciedlającą rzeczywisty sposób wykonywania pracy.
Więcej informacji w artykule: Kontrola PIP 2026: nowe zasady od 8 lipca.
Mechanizm podzielonej płatności (MPP) a faktury w KSeF – co zmienia się dla przedsiębiorców?
Mechanizm podzielonej płatności (MPP) nie jest rozwiązaniem nowym, jednak od 1 stycznia 2027 r. zmieni się sposób identyfikowania opłacanej faktury w komunikacie przelewu MPP w przypadku faktur ustrukturyzowanych wystawionych w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Przy pojedynczej fakturze kluczowym odniesieniem staje się numer KSeF — techniczny identyfikator nadawany przez system, odrębny od numeru faktury nadanego przez sprzedawcę — a przy płatności zbiorczej listę numerów poszczególnych faktur zastępuje identyfikator zbiorczy generowany przez KSeF. Istota MPP pozostaje bez zmian: mechanizm jest obowiązkowy, gdy łącznie spełnione są trzy warunki — transakcja między podatnikami, kwota należności ogółem na fakturze przekracza 15 000 zł (lub równowartość), a faktura obejmuje towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Płatność zbiorcza może objąć kilka faktur od jednego dostawcy wystawionych w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc, przy czym w przypadku KSeF nabywca może wybrać, które z nich ureguluje jednym przelewem, zamiast obejmować wszystkie. Warto pamiętać, że to nabywca — a nie samo oznaczenie faktury przez sprzedawcę — powinien ocenić, czy transakcja podlega obowiązkowemu MPP, oraz że mechanizm przedłużono do 2028 r. Zmianę najmocniej odczują firmy otrzymujące wiele faktur od tych samych kontrahentów, realizujące płatności cykliczne lub korzystające z systemów finansowo-księgowych zintegrowanych z bankowością elektroniczną. W praktyce oznacza to, że działy finansowe powinny już teraz sprawdzić, czy ich systemy księgowe, procedury akceptacji i procesy płatnicze potrafią prawidłowo przenosić numer KSeF oraz identyfikator zbiorczy.
Więcej informacji w artykule: Mechanizm podzielonej płatności a faktury w KSeF.
Zmiany w MDR 2026 od 1 października – co firmy muszą zrobić przed wejściem nowych przepisów?
Reforma wprowadzona ustawą z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (ogłoszoną 25 czerwca 2026 r.) przebudowuje polski system raportowania schematów podatkowych, a zasadnicze zmiany w MDR wchodzą w życie 1 października 2026 r. Od tej daty obowiązki MDR co do zasady dotyczyć będą wyłącznie uzgodnień transgranicznych: schematy krajowe wypadają z zakresu, VAT i akcyza zostają wyłączone, znika odrębna rola wspomagającego, a ustawowy obowiązek posiadania wewnętrznej procedury MDR zostaje uchylony. Formularz MDR-2 zostaje zlikwidowany, natomiast MDR-3 będzie składany co do zasady raz w roku — do końca czwartego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub kalendarzowego — i może zostać podpisany przez pełnomocnika. Wyłączono wprost możliwość wydawania interpretacji indywidualnych w zakresie MDR, dlatego firmy będą musiały opierać się na ustawie, dyrektywie DAC6 oraz własnym udokumentowanym uzasadnieniu. Istotne są przepisy przejściowe: część obowiązków z terminem do 30 października 2026 r. trzeba wykonać jeszcze według dotychczasowych zasad, a korzystający ma zasadniczo 30 dni na przekazanie informacji, gdy w uzgodnieniu nie występuje promotor. Sankcje pozostają wysokie — znowelizowany art. 80f Kodeksu karnego skarbowego przewiduje grzywnę do 720 stawek dziennych, co przy minimalnym wynagrodzeniu w 2026 r. wynoszącym 4 806 zł daje teoretyczny pułap 46 137 600 zł, będący jednak maksimum ustawowym, a nie karą standardową. W praktyce oznacza to, że właściwym krokiem nie jest likwidacja procesu MDR, lecz jego przefokusowanie na uzgodnienia transgraniczne, ponowne zmapowanie otwartych spraw i ponowna ocena, kto po usunięciu roli wspomagającego kwalifikuje się jako promotor.
Więcej informacji w artykule: Zmiany w MDR 2026: obowiązki firm od 1 października.
Odliczenie VAT od samochodu firmowego pod lupą fiskusa: kiedy kilometrówka przestaje chronić firmę?
Pełne (100%) odliczenie VAT od samochodu firmowego jest bezpieczne tylko wtedy, gdy pojazd jest faktycznie wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, a firma potrafi to udowodnić dokumentami; dla samochodów osobowych zasadą pozostaje odliczenie 50%. Pełne odliczenie opiera się na trzech elementach: terminowym zgłoszeniu VAT-26, rzetelnej ewidencji przebiegu pojazdu oraz zasadach użytkowania wykluczających przejazdy prywatne. Formularz VAT-26 należy złożyć do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniesiono pierwszy wydatek związany z pojazdem, nie później niż w dniu przesłania ewidencji VAT — spóźnienie oznacza, że pojazd uznaje się za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej dopiero od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono zgłoszenie. Stawkę ryzyka podniosła analityka danych: organy mogą zestawiać dokumentację podatnika z systemami automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych (ANPRS), więc kilometrówka poprawna na papierze nie obroni się, jeśli nie odpowiada rzeczywistym trasom auta. Gdy trasy się rozmijają, urząd może zakwestionować 100% odliczenia, zażądać dopłaty różnicy względem stawki 50% wraz z odsetkami za zwłokę, a w poważniejszych przypadkach rozważyć odpowiedzialność karną skarbową. Nawet pojedynczy przejazd prywatny może podważyć warunek wyłącznego użytku, dlatego model mieszany z odliczeniem 50% bywa bezpieczniejszym wyborem dla aut parkowanych pod domem pracownika lub członka zarządu. W praktyce oznacza to, że firmy stosujące pełne odliczenie powinny już teraz przeprowadzić krótki audyt — sprawdzając, czy VAT-26 złożono prawidłowo, czy ewidencja jest kompletna i prowadzona na bieżąco oraz czy wewnętrzne zasady są realnie egzekwowane, a nie tylko spisane.
Więcej informacji w artykule: Odliczenie VAT od samochodu firmowego – ryzyka.
Lipiec 2026 r. wskazuje jeden, spójny kierunek: polskie organy zacieśniają wymogi przejrzystości i egzekwowanie przepisów w obszarze podatków, prawa pracy i technologii, opierając się na analityce danych, współpracy międzyinstytucjonalnej i surowszych sankcjach. Dla firm wspólnym mianownikiem jest to, że formalna zgodność na papierze już nie wystarcza — procesy muszą odzwierciedlać to, co dzieje się na co dzień, od sposobu zatwierdzania treści AI po rzeczywiste użytkowanie samochodu służbowego.
W getsix® wspieramy przedsiębiorstwa, oferując pełen zakres usług w obszarze księgowości, podatków, kadr i płac, a także rejestracji spółek, wsparcia administracyjnego, raportowania oraz doradztwa międzynarodowego w Polsce i za granicą.
Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanego tematu lub potrzebują Państwo dodatkowych informacji – zapraszamy do kontaktu:
DZIAŁ DS. RELACJI Z KLIENTAMI
ELŻBIETA
NARON-GROCHALSKA
Head of Customer Relationships
Department / Senior Manager
Grupa getsix
***
