Rozporządzenie EUDR przesunięte w czasie – co oznacza odroczenie dla przedsiębiorców?
Rozporządzenie EUDR, czyli unijne rozporządzenie przeciwko wylesianiu, po raz kolejny zostało odroczone. Choć pierwotnie miało zacząć obowiązywać już 30 grudnia 2025 roku, decyzją instytucji unijnych termin ten przesunięto o kolejny rok. Ostatecznie rozporządzenie EUDR zacznie obowiązywać od 30 grudnia 2026 roku, a mikro- i małe przedsiębiorstwa zyskają dodatkowe pół roku na wdrożenie nowych wymogów. Dla firm oznacza to więcej czasu na przygotowanie, ale także przedłużającą się niepewność regulacyjną, która może wpływać na decyzje inwestycyjne i strategiczne.
W tym artykule znajdziesz:
Rozporządzenie EUDR – czym jest i jaki ma cel?
Rozporządzenie EUDR (EU Deforestation Regulation) to jedno z najbardziej ambitnych aktów prawnych Unii Europejskiej w obszarze zrównoważonego rozwoju. Jego celem jest ograniczenie globalnego wylesiania i degradacji lasów poprzez wyeliminowanie z rynku unijnego produktów, których wytwarzanie przyczyniło się do niszczenia zasobów leśnych po 31 grudnia 2020 roku.
Rozporządzenie EUDR weszło formalnie w życie w czerwcu 2023 roku, jednak jego stosowanie zostało odroczone, aby dać przedsiębiorcom czas na dostosowanie się do nowych obowiązków. Regulacja obejmuje zarówno udostępnianie towarów na rynku UE, jak i eksport poza Unię Europejską.
Jakie produkty obejmuje rozporządzenie EUDR?
Zakres rozporządzenia EUDR jest ściśle określony i dotyczy siedmiu kluczowych surowców oraz produktów pochodnych, które historycznie mają największy wpływ na wylesianie:
- drewno i produkty z drewna,
- kakao,
- kawa,
- olej palmowy,
- soja,
- guma,
- bydło (oraz produkty pochodzenia wołowego).
Każdy przedsiębiorca wprowadzający te towary na rynek UE lub eksportujący je poza Unię będzie musiał wykazać, że nie pochodzą one z terenów objętych wylesianiem ani degradacją lasów.
Więcej praktycznych informacji o rozporządzeniu EUDR — w tym o obowiązkach firm, karach, systemie klasyfikacji ryzyka, przygotowaniu do wdrożenia oraz powiązaniach z ESG – opisaliśmy w poprzednim artykule: Rozporządzenie EUDR – nowe obowiązki dla firm już od 30 grudnia 2025 r.
Kolejne odroczenie rozporządzenia EUDR – co zdecydowały instytucje UE?
W toku trójstronnych negocjacji pomiędzy Radą Europejską, Komisją Europejską a Parlamentem Europejskim zaproponowano przesunięcie terminu stosowania przepisów o kolejny rok. W grudniu 2025 roku Parlament Europejski przegłosował tę propozycję.
Zgodnie z przyjętymi zmianami:
- duże i średnie przedsiębiorstwa będą musiały stosować rozporządzenie EUDR od 30 grudnia 2026 roku,
- mikro- i małe przedsiębiorstwa – od 30 czerwca 2027 roku.
Jak podkreślają eksperci, mimo różnic w stanowiskach wszystkie instytucje UE są zgodne co do jednego: prawo jest potrzebne, a ochrona lasów stanowi wspólny cel Unii Europejskiej.
Dlaczego rozporządzenie EUDR zostało przesunięte?
Jednym z kluczowych argumentów za odroczeniem była obawa o gotowość techniczną i organizacyjną państw członkowskich oraz przedsiębiorców. W szczególności wskazywano na:
- ryzyko niewystarczającej wydajności systemu informatycznego TRACES NT, który ma obsługiwać oświadczenia o należytej staranności,
- nierówny poziom przygotowania firm w poszczególnych krajach UE,
- trudności mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w budowaniu systemów due diligence w łańcuchach dostaw.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że kolejne odroczenie, choć korzystne krótkoterminowo, może osłabiać przewidywalność prawa i opóźniać realne efekty środowiskowe.
Obowiązki przedsiębiorców wynikające z rozporządzenia EUDR
Rozporządzenie EUDR wprowadza daleko idące obowiązki w zakresie należytej staranności. Firmy będą musiały m.in.:
- identyfikować pochodzenie surowców aż do konkretnej działki produkcyjnej,
- przeprowadzać ocenę ryzyka wylesiania w całym łańcuchu dostaw,
- gromadzić i archiwizować dokumentację potwierdzającą zgodność z EUDR,
- składać oświadczenia o należytej staranności przed wprowadzeniem produktu na rynek UE.
Naruszenie przepisów może skutkować wysokimi karami finansowymi, konfiskatą towarów, a nawet wykluczeniem z rynku Unii Europejskiej.
Ułatwienia i uproszczenia w rozporządzeniu EUDR
Nowelizacja przyjęta przez Parlament Europejski przewiduje również pewne uproszczenia. Obowiązek składania oświadczeń pozostaje po stronie podmiotów, które jako pierwsze wprowadzają towar na rynek UE. Firmy znajdujące się dalej w łańcuchu dostaw nie będą musiały powielać dokumentów, a jedynie przekazywać numery referencyjne już złożonych oświadczeń.
Dodatkowo wprowadzono kategorię drobnych producentów pierwotnych, którzy będą mogli składać uproszczoną, jednorazową deklarację zamiast każdorazowych oświadczeń.
Komisja Europejska zapowiedziała także dalszy przegląd rozporządzenia EUDR i możliwe kolejne uproszczenia do końca kwietnia 2026 roku.
Rozporządzenie EUDR a certyfikacja FSC
W kontekście przygotowań do EUDR szczególne znaczenie ma certyfikacja Forest Stewardship Council (FSC). System FSC obejmuje kluczowe elementy wymagane przez rozporządzenie EUDR, takie jak:
- identyfikowalność pochodzenia surowca,
- ocena ryzyka wylesiania,
- weryfikacja legalności źródeł,
- dokumentacja całego łańcucha dostaw.
Dla wielu przedsiębiorców certyfikacja FSC może stanowić istotne wsparcie w procesie dostosowania się do nowych regulacji.
Skala wyzwania – co mówią dane?
Według raportu FAO „Global Forest Resources Assessment 2025” w latach 1990–2025 świat stracił 489 mln hektarów lasów, czyli obszar większy niż cała Unia Europejska. Choć tempo wylesiania zaczyna spadać, nadal mimo wszystko pozostaje alarmująco wysokie.
W Polsce rozporządzenie EUDR obejmie ponad 120 tysięcy przedsiębiorstw, co czyni je jedną z najważniejszych regulacji środowiskowych wpływających na krajowy biznes w najbliższych latach.
Co powinni zrobić przedsiębiorcy już teraz?
Choć rozporządzenie EUDR zostało odroczone, eksperci są zgodni: nie warto odkładać przygotowań. Dodatkowy czas powinien zostać wykorzystany na:
- analizę łańcuchów dostaw,
- wdrożenie procedur due diligence,
- ocenę ryzyk prawnych i operacyjnych,
- przygotowanie systemów raportowania i dokumentacji.
Rozporządzenie EUDR ma szansę stać się globalnym punktem odniesienia w walce z wylesianiem. Dla przedsiębiorców oznacza to nie tylko nowe obowiązki, ale także możliwość budowania przewagi konkurencyjnej poprzez transparentność, odpowiedzialność i zrównoważony rozwój.
Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanego tematu lub potrzebują Państwo dodatkowych informacji – zapraszamy do kontaktu:
GETSIX TAX & LEGAL
Tomasz Nowak
Senior Tax Consultant
getsix Tax & Legal
***
