Przegląd newsów z prawa pracy
W Polsce zmiany w prawie pracy na 2027 r. obejmują wzrost płacy minimalnej i ponowny autozapis do PPK, a nowe przepisy dotyczą też spółek giełdowych.
Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie z 4806 zł do 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa z 31,40 zł do 32,30 zł.
Główny Inspektor Pracy uznał, że elastyczny grafik i możliwość określania dyspozycyjności nie wykluczają stosunku pracy, jeśli występuje pracownicze podporządkowanie.
Od 18 sierpnia 2026 r. obowiązuje w Polsce ustawa wdrażająca dyrektywę Women on Boards, przewidująca co najmniej 33% udziału płci niedostatecznie reprezentowanej we władzach objętych nią spółek.
Duże spółki giełdowe objęte nowymi przepisami muszą przyjąć politykę równowagi płci i do 31 października 2026 r. przekazać pierwsze sprawozdanie o udziale płci we władzach.
Od 1 marca 2027 r. dotychczasowe deklaracje rezygnacji z wpłat do pracowniczych planów kapitałowych (PPK) utracą skuteczność. Autozapis obejmie osoby w wieku 18–54 lat.
Wzrost płacy minimalnej zwiększy wydatki firm
Podwyżka oznacza wzrost wydatków o ponad 29,1 mld zł dla sektora MŚP i ponad 3,2 mld zł dla dużych przedsiębiorstw.
O rodzaju umowy decydują warunki wykonywania pracy
Bieżące wyznaczanie zadań może świadczyć o podporządkowaniu pracowniczym, nawet przy elastycznym grafiku.
Spółki giełdowe ponoszą odpowiedzialność za procedury
Naruszenie obowiązków dotyczących równowagi płci może skutkować karą KNF do 500 000 zł.
Ponowny autozapis do PPK obejmie również nieobecnych pracowników
Obowiązek zapisu lub wznowienia wpłat dotyczy także osób na zwolnieniach lekarskich oraz urlopach macierzyńskich i wychowawczych.
W tym artykule znajdziesz:
Płaca minimalna w 2027 w górę
W 2027 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie z obecnych 4806 zł do 4950 zł brutto (co daje wzrost o 144 zł). Minimalna stawka godzinowa zostanie podniesiona z 31,40 zł do 32,30 zł. Nowe stawki wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku. Ostateczna decyzja zapadła w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, w wyniku braku porozumienia partnerów społecznych w Radzie Dialogu Społecznego – związki zawodowe zaproponowały podwyżkę do 5200 zł, podczas gdy organizacje pracodawców poparły propozycję rządową wynoszącą 4950 zł.
Z punktu widzenia biznesu warto zaznaczyć, że podwyżka ta będzie oznaczała dla sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw wzrost wydatków rzędu ponad 29,1 mld zł, a dla dużych firm ponad 3,2 mld zł.
Elastyczny grafik to nie zawsze umowa zlecenie
Główny Inspektor Pracy zajął stanowisko, z którego jasno wynika, że sam brak stałych godzin pracy nie wyklucza istnienia stosunku pracy.
W głośnej sprawie studentów pracujących w piekarni GIP uznał, że mimo ich elastycznego grafiku i możliwości określania swojej dyspozycyjności, mamy do czynienia z pracą na etacie, wynika to z faktu, iż pracodawca na bieżąco wyznaczał im konkretne zadania, co zdaniem GIP świadczyło o pracowniczym podporządkowaniu. Zupełnie inaczej oceniono sytuację kierowców rozwożących towar. Kluczowe dla uznania ich za zleceniobiorców było to, że mogli oni m.in. swobodnie odmawiać kursów oraz mieli prawo przekazać wykonanie zlecenia innej osobie (możliwość zastępstwa).
Women on Boards
Dla dużych spółek giełdowych, których co najmniej jedna akcja jest dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym w państwie członkowskim, równowaga płci w organach przestaje być tylko dobrą praktyką, a staje się rygorystycznym wymogiem ustawowym.
Ustawa wdrażająca do polskiego porządku prawnego dyrektywę unijną 2022/2381 („Women on Boards”) weszła w życie 18 sierpnia 2026 roku. Zgodnie z jej postanowieniami, wymaga się, aby osoby płci niedostatecznie reprezentowanej zajmowały co najmniej 33% wszystkich stanowisk łącznie w zarządzie i radzie nadzorczej. Wprowadzono też tzw. regułę pierwszeństwa – przy porównywalnych kwalifikacjach kandydatów priorytet ma płeć niedostatecznie reprezentowana.
Największym ryzykiem z punktu widzenia spółek jest odwrócony ciężar dowodu: jeśli odrzucony kandydat uprawdopodobni, że miał równie dobre kwalifikacje, to na spółce będzie spoczywał obowiązek udowodnienia przed sądem, że proces był wolny od dyskryminacji. Komisja Nadzoru Finansowego może nałożyć karę nawet do 500 000 zł za nienależyte wykonanie obowiązków w tym obszarze albo wskazać kierunki działania (zalecenia). Spółki muszą przyjąć tzw. politykę równowagi płci i do 31 października 2026 r. przekazać pierwsze sprawozdanie o udziale płci we władzach.
Drugim, równie ważnym terminem jest 30 czerwca. Do tego dnia spółki muszą przygotować raport o udziale kobiet i mężczyzn we władzach. Raport musi trafić do odpowiednich urzędów i na stronę internetową firmy. Dobra wiadomość jest taka, że przepisy dopuszczają możliwość rzetelnego wytłumaczenia i przedstawienia zaplanowanych kroków naprawczych w przypadku nieosiągnięcia progu 33%.
Zbliża się ponowny autozapis do PPK
Już od 1 marca 2027 r. wszystkie dotychczasowe deklaracje o rezygnacji z dokonywania wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, utracą skuteczność.
Autozapis obejmie wszystkie zatrudnione osoby w wieku od 18 do 54 lat. Co niezwykle istotne, obowiązek zapisu lub wznowienia wpłat dotyczy także pracowników, którzy fizycznie nie są obecni w pracy – na przykład przebywających na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim czy wychowawczym.
Jedynym wyjątkiem są urlopy bezpłatne, o ile pracownik nie uzyskał w danym miesiącu oskładkowanego przychodu. Utrata ważności rezygnacji dotyczy również byłych pracowników. Jeśli osoba, która zrezygnowała z PPK, zostanie ponownie zatrudniona po 1 marca 2027 r., będzie trzeba pobierać składki już od jej pierwszego wynagrodzenia. Ponowna rezygnacja z PPK będzie możliwa, ale pracownik będzie mógł złożyć nowy wniosek najwcześniej 1 marca 2027 roku. Pracownicy w wieku 55+ nie podlegają pod automatyczny zapis i mogą dołączyć do PPK w tym czasie wyłącznie na swój własny wniosek.
Źródło: Artykuł przygotowany przez naszego partnera kooperacyjnego – kancelarię prawną sdzlegal SchindhelmJeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanego tematu lub potrzebują Państwo dodatkowych informacji – zapraszamy do kontaktu:
DZIAŁ DS. RELACJI Z KLIENTAMI
ELŻBIETA
NARON-GROCHALSKA
Head of Customer Relationships
Department / Senior Manager
Grupa getsix
***
